Jak niebieska dioda zmieniła świat?

16.05.2016

Co oznacza odkrycie dokonane przez tegorocznych laureatów nagrody Nobla z dziedziny fizyki? Niebieskie diody LED pozwoliły produkować ekologiczne, wydajne oświetlenie, ograniczać zużycie surowców energetycznych i wpłynęły na sposób, w jaki przechowujemy wirtualne dane.

Stworzenie niebieskiej diody LED przez Isamu Akasakiego, Hiroshi Amano i Shuji Nakamurę, okazało się przełomowe dla rozwoju technologii XXI wieku. Dowodem tego jest decyzja Komitetu Noblowskiego w Sztokholmie, który uhonorował japońskich naukowców nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki.

Znaczenie ich odkrycia najlepiej widać po rewolucji, jaka dokonała się w świecie oświetlenia. Wynalezienie na początku lat 90. diody LED o niebieskiej barwie, pozwoliło naukowcom na opracowanie jasnego i energooszczędnego źródła światła białego. W końcu mogli oni uzupełnić części składowe widma optycznego, dotychczas składającego się z kolorów zielonego i czerwonego, generowanych przez diody wynalezione jeszcze w latach 60.

Żarówka żarowa do lamusa

Źródła światła białego okazały się nowoczesną alternatywą dla żarówki konwencjonalnej, wynalezionej przez Thomasa Alva Edisona w pierwszej połowie XIX wieku. Dzięki dodatkowej niebieskiej barwie, oprawy LED zaczęły świecić światłem zbliżonym do naturalnego, które niemal idealnie oddaje rzeczywiste barwy przedmiotów i otoczenia. Oświetlenie stało się bardziej przyjazne użytkownikom i zdrowsze, ale dało też niespotykane dotąd możliwości wybiegające daleko poza dotychczasowe zastosowania. Nowa generacja LED pozwala dziś m.in. na lepszą ekspozycję towarów w sklepach, rozwój wizualnej komunikacji marketingowej, realizację systemów oświetlenia wspierających wydajność pracowników fabryk i biur, ale też podniesienie poziomu ich bezpieczeństwa. Diody półprzewodnikowe poprawiły nasz komfort przebywania w pomieszczeniach, ale zmieniły też nasze podejście do sposobu wykorzystywania energii.

Mniej energii, masa korzyści

Tzw. budownictwo ekologiczne rozwija się w dużej mierze dzięki emitującym białe światło diodom LED – potrzebują nawet 75% mniej prądu niż inne najwydajniejsze źródła. Dodatkowo pozostają sprawne latami. Oprawy mogą działać bezawaryjnie przez 30 tys. godzin, a same diody świecić nieustannie nawet przez ok. 6 lat. To pozwala na zwiększenie efektywności energetycznej budynków, a mniejszy pobór prądu ogranicza zużycie cennych surowców oraz emisję substancji szkodliwych przez elektrownie.

Co jeszcze dało odkrycie niebiskich diod? Pomogły one opracować technologię Blu-ray, poprzez zwiększenie zagęszczenia zapisu danych na nośnikach fizycznych. Dzięki odkryciu japońskich noblistów drukarki laserowe dają lepszej jakości wydruki, miasta stają się bardziej ekologiczne, a w milionach domów już wkrótce pojawią się nowe generacje telewizorów i projektorów obrazu. To wszystko zasługa niebieskiej diody.